«Τα παιδιά είναι τα ζωντανά μηνύματα που στέλνουμε σε μια εποχή που δεν θα δούμε.» – Neil Postman
Εισαγωγή
Κατά τον επίσημο ορισμό, ως “παιδική κακοποίηση” ορίζεται η βία, η κακή µεταχείριση ή παραµέληση ατόμων κάτω των 18 ετών, τα οποία βρίσκονται υπό την “προστασία” ενός ατόµου το οποίο εµπιστεύονται ή από το οποίο εξαρτώνται (γονείς ή φροντιστές). Μπορεί να συµβεί οπουδήποτε και µπορεί για παράδειγμα να συµβεί στο σπίτι του παιδιού ή στο σπίτι κάποιου γνωστού.
Η κακοποίηση εμφανίζεται με διάφορα πρόσωπα και μπορεί να εκδηλωθεί με άμεσους ή έμμεσους τρόπους. Πιο συγκεκριμένα παιδική κακοποίηση είναι, οποιαδήποτε πράξη ή αµέλεια γονέα ή κηδεµόνα, η οποία δηµιουργεί βλάβη, πόνο, τραύμα, φόβο, απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας, δυσφορίας, αποστροφής, ενοχής, έχει αρνητική επίδραση στο άτοµο που τη δέχεται και µπορεί να καταλήξει σε θάνατο, σε σοβαρή φυσική ή συναισθηµατική βλάβη, σεξουαλική κακοποίηση ή εκµετάλλευση ή οποιαδήποτε πράξη ή αµέλεια η οποία αποτελεί κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Η σύγχρονη πραγματικότητα
Γνωρίζατε ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, πάνω από 500.000.000 παιδιά ηλικίας 2-17 χρονών έχουν υποστεί σωματική, σεξουαλική ή συναισθηματική κακοποίηση ή παραμέληση; Αυξημένου ρίσκου για κακοποίηση θεωρούνται τα παιδιά ηλικίας 0-3 ετών, καθώς δεν μπορούν να αντιληφθούν τον κίνδυνο, και τα παιδιά ηλικίας 12-15 χρονών λόγω του ότι έχουν μπει στη διαδικασία σχηματισμού της σεξουαλικής τους ταυτότητας και στην εφηβεία.
Τα παιδιά συνήθως κακοποιούνται μέσα στην ίδια τους την οικογένεια ή από άτομα του κοντινού τους περιβάλλοντος και σπανιότερα από αγνώστους. Η σύγχρονη έρευνα δείχνει πως οι συνέπειες της παιδικής κακοποίησης τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μακροπρόθεσμα είναι σοβαρότατες. Αυξάνεται ο κίνδυνος για χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, επικίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά και επιβάρυνση της ψυχικής υγείας.
Παρά την έκταση της παιδικής κακοποίησης, πολύ λίγες είναι οι περιπτώσεις που καταγγέλλονται και ακολουθούν τον δρόμο της δικαιοσύνης. Τα παιδιά δεν μπορούν να προστατευτούν από μόνα τους, γι’ αυτό χρειάζονται την βοήθεια μας. Ως κοινωνία δεν πρέπει να σωπαίνουμε, αλλά οφείλουμε να αναγνωρίζουμε τα σημάδια της κακοποίησης και να τα καταγγέλλουμε. Η κοινωνία μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας πρόληψης της κακοποίησης.
Τι μπορώ να κάνω ως ενήλικας;
Εάν γνωρίσετε ή συναντήσετε ένα παιδί που υποπτεύεστε πως κακοποιείται, θα πρέπει να προσπαθήσετε να μιλήσετε μαζί του πολύ προσεκτικά. Να θυμάστε ότι τα παιδιά που αντιμετωπίζουν μια τέτοια κατάσταση, δεν μιλούν ξεκάθαρα για όσα τους συμβαίνουν και πολλές φορές δίνουν ασαφή ή αντιφατικά μηνύματα. Είναι σημαντικό να παραμείνετε αντικειμενικοί στις αντιδράσεις σας και να μην δείξετε τον φόβο ή τον αποτροπιασμό που μπορεί να αισθανθείτε εκείνη τη στιγμή.
Στη συζήτηση με το παιδί δεν πρέπει να κάνετε ανάκριση αλλά διάλογο μαζί του. Ακόμη, να του δείξετε ενδιαφέρον και ότι έχετε χρόνο να του αφιερώσετε. Το παιδί ίσως να έχει εκβιαστεί για να μη μιλήσει, γι’ αυτό θα χρειαστεί αρκετό χρόνο ώστε να μπορέσει να μιλήσει. Τέλος, θα πρέπει να το καταγγείλετε στις κοινωνικές υπηρεσίες. Δεν χρειάζεται να είστε απόλυτα βέβαιοι ότι συμβαίνει για να το αναφέρετε.
Σημαντικά Τηλέφωνα
Εθνική Γραμμή SOS: 1056
Ελληνική Αστυνομία: 100
Συνήγορος του Πολίτη – Συνήγορος του Παιδιού: 213 1306744, 213 1306710, 213 1306703
Γραμμή για τα Παιδιά: 800 1132000
24ωρη τηλεφωνική γραμμή Αμεσης Κοινωνικής Βοήθειας του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης: 197
Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού: 210 7715791
Πηγές
https://www.gineanthropos.gr/paidiki-kakopoiisi-anagnorizontas-ta-simadia-tis/
https://eliza.org.gr/paidiki-kakopoiisi/morfes-kakopoiisis/
